Xem thêm

Văn Hóa và Tầm Quan Trọng Của Lương Tri, Lương Năng, Và Lương Tâm

Chào mừng Hội nghị Văn hóa toàn quốc! Từ ngày 16/11 đến 27/11, tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam (Hà Nội), diễn ra triển lãm với chủ đề "Văn hóa...

Ảnh minh họa

Chào mừng Hội nghị Văn hóa toàn quốc! Từ ngày 16/11 đến 27/11, tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam (Hà Nội), diễn ra triển lãm với chủ đề "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi".

Trong bài viết này, chúng tôi muốn tiếp cận tư tưởng quan trọng về văn hóa từ góc nhìn kinh tế-xã hội. Việc lựa chọn mô hình kinh tế-xã hội hay con đường phát triển của một quốc gia đã trở thành một câu hỏi quan trọng trong vài thập kỷ qua. Với sự thất bại của nhiều quốc gia dân tộc theo mô hình kinh tế-xã hội tự do hoặc chỉ huy của chủ nghĩa xã hội, câu hỏi là: Làm thế nào để tìm ra mô hình phù hợp với đặc điểm của đất nước và mang lại phồn vinh và hạnh phúc cho nhân dân?

Năm 1988, UNESCO đã phát động Thập kỷ Thế giới Văn hóa vì Phát triển (1988-1997) nhằm tìm ra ánh sáng dẫn đạo cho nhân loại nói chung và từng quốc gia nói riêng. Trong tinh thần của tổ chức này, văn hóa được coi là nền tảng tinh thần của xã hội và có vai trò quan trọng trong sự thay đổi và phát triển.

Ở giai đoạn hiện nay, Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận thức sâu sắc về vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế-xã hội. Văn hóa được coi là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực thúc đẩy sự phát triển. Đảng đã đưa ra mô hình xây dựng xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong đó mục tiêu kép là phát triển kinh tế và con người cùng lúc. Điều này yêu cầu sự phát triển cân đối giữa lợi ích cá nhân và lợi ích cộng đồng.

Để đạt được mục tiêu kép này, chúng ta cần chống lại các tiêu cực như tham nhũng và chủ nghĩa cá nhân vị kỷ, ích kỷ. Văn hóa được coi là một công cụ quan trọng để thay đổi những thái độ này. Chúng ta cần thức tỉnh lương tri, lương năng và lương tâm của con người để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

Văn hóa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc vượt qua sự tham nhũng. Văn hóa phải đánh thức lòng dũng cảm trong những người có cơ hội và điều kiện tham nhũng, để họ giữ gìn phẩm giá, danh dự và liêm sỉ. Với cộng đồng, văn hóa phải tạo ra nhận thức trách nhiệm chống tham nhũng và tôn vinh những người kiên quyết, kiên trì đấu tranh chống tham nhũng. Đối với hệ thống chính trị-xã hội, pháp luật và quy định phải trở nên nghiêm minh để ngăn chặn và trừng phạt hành vi tham nhũng.

Ngoài ra, văn hóa cũng có vai trò trong việc giáo dục con người. Văn hóa phải giáo dục con người trở nên vị tha vì cộng đồng, quan tâm đến lợi ích chung hơn là lợi ích riêng. Đồng thời, văn hóa cũng cần nuôi dưỡng chủ nghĩa cá nhân đạo đức trong con người, với sự kết hợp giữa sức mạnh đạo đức và sức mạnh của pháp luật.

Tổng kết lại, tư tưởng "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi" của Hồ Chí Minh đặt ra một tầm quan trọng đối với vai trò của văn hóa trong phát triển xã hội. Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là công cụ giúp thay đổi và phát triển xã hội. Nếu chúng ta hiểu được tầm quan trọng này, chúng ta sẽ có phương pháp mới để tiếp cận vấn đề phát triển, vượt qua các giới hạn của tiếp cận kinh tế-học thuần túy.

Nguyên giảng viên cao cấp Viện Văn hóa và Phát triển (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh)

1