Xem thêm

Trầm cảm sau sinh: Nguyên nhân, dấu hiệu, phòng ngừa và điều trị

Trong thời đại hiện đại, trầm cảm sau sinh là một căn bệnh tâm lý phổ biến và có tác động đáng kể đến sức khỏe của phụ nữ và em bé. Điều này đã...

Trong thời đại hiện đại, trầm cảm sau sinh là một căn bệnh tâm lý phổ biến và có tác động đáng kể đến sức khỏe của phụ nữ và em bé. Điều này đã được các nhà nghiên cứu khám phá qua nghiên cứu gần 1.400 phụ nữ trước và sau sinh tại Việt Nam.

Trầm cảm sau sinh có thể gây ra nhiều tác động xấu đến sức khỏe của mẹ và con. Chính vì vậy, việc phát hiện và điều trị căn bệnh này là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, trầm cảm sau sinh thường khó nhận biết, do đó gia đình cần quan tâm và nhìn nhận những dấu hiệu khởi phát của trầm cảm.

Trầm cảm sau sinh là gì?

Trầm cảm sau sinh (PPD) là một tình trạng tâm lý mà phụ nữ gặp sau khi sinh con. Họ thường có tâm trạng tiêu cực, mệt mỏi, cáu gắt, buồn chán và lo lắng nhiều vấn đề trong cuộc sống. Rối loạn này thường gặp ở phụ nữ lần đầu sinh con và phát triển trong vòng 1 năm sau sinh.

Trầm cảm sau sinh có thể ở mức nhẹ, vừa hoặc nặng, và có thể tự khỏi. Tuy nhiên, nếu không được can thiệp kịp thời, trầm cảm sau sinh có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như nguy cơ tự tử và ảnh hưởng đến việc chăm sóc con.

Nguyên nhân dẫn đến trầm cảm sau sinh

Hiện nay, nguyên nhân cụ thể dẫn đến trầm cảm sau sinh vẫn chưa được các nhà khoa học kết luận chính xác. Tuy nhiên, có một số nhóm nguyên nhân phổ biến như: thay đổi nội tiết tố, tiền sử rối loạn tâm lý, cảm xúc, yếu tố đời sống và yếu tố kinh tế.

Trong số đó, thay đổi nội tiết tố là một nguyên nhân quan trọng. Khi phụ nữ mang thai, nồng độ hormone trong cơ thể tăng cao. Sau khi sinh con, mức hormone này giảm xuống mức bình thường, và sự thay đổi đột ngột này có thể dẫn đến trầm cảm.

Dấu hiệu nhận biết trầm cảm ở phụ nữ sau sinh

Dấu hiệu của trầm cảm sau sinh thường khó nhận biết ban đầu. Phụ nữ bị trầm cảm có thể có những biểu hiện như thay đổi cảm xúc, khóc nhiều, ít nói chuyện, xa lánh gia đình và bạn bè, chán ăn hoặc ăn nhiều hơn bình thường, mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều, mệt mỏi, suy nghĩ và hành động chậm chạp, không có hứng thú hoặc niềm vui với các hoạt động thường ngày, dễ cáu gắt và khó chịu, lo lắng về khả năng làm mẹ, không có hứng thú với em bé hoặc cảm thấy không phải là con của mình, và suy nghĩ tự tử.

Các loại trầm cảm sau sinh thường gặp

Trầm cảm sau sinh có thể đi qua nhiều giai đoạn và mức độ khác nhau. Các loại trầm cảm sau sinh phổ biến bao gồm:

  1. Hội chứng baby blues: Đây là trạng thái khóc lóc và ủ rũ thường xảy ra sau khi sinh con và kéo dài từ 3-10 ngày. Nếu kéo dài hơn, có thể trở thành trầm cảm sau sinh.

  2. Hội chứng trầm cảm sau sinh: Khoảng 10% phụ nữ sau khi sinh con bị hội chứng này. Dấu hiệu nhận biết bao gồm khóc nhiều, thiếu tập trung, khó khăn trong việc đưa ra quyết định, thiếu tự tin và có ý nghĩ tự tử.

  3. Rối loạn tâm thần sau sinh: Loại trầm cảm này thường xảy ra ở nhóm phụ nữ có tiền sử bệnh tâm thần hoặc người thân trong gia đình có rối loạn cảm xúc lưỡng cực hoặc bệnh tâm thần phân liệt. Rối loạn này sẽ bắt đầu trong vòng 2 tuần sau khi sinh và có thể kéo dài đến 1-3 tháng. Các dấu hiệu nhận biết là dễ kích động, lú lẫn, giảm trí nhớ, cáu gắt, mất ngủ và lo lắng.

  4. Trầm cảm ở người bố: Trầm cảm cũng có thể xảy ra ở người bố có con nhỏ. Nguyên nhân của trầm cảm này giống như ở phụ nữ, bao gồm sự thay đổi mối quan hệ hôn nhân, cảm xúc và thiếu tự tin trong việc làm cha mẹ.

Trầm cảm sau sinh có nguy hiểm không?

Trầm cảm sau sinh là một căn bệnh nguy hiểm và có tác động xấu đến sức khỏe của mẹ và con. Trầm cảm sau sinh có thể kéo dài hàng tháng hoặc thậm chí là nhiều năm nếu không được điều trị kịp thời. Nếu không được can thiệp, bệnh cũng có nguy cơ tái phát trong tương lai.

Trầm cảm sau sinh cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Trẻ em có mẹ bị trầm cảm có nguy cơ không phát triển cảm xúc và hành vi. Người chung sống cùng người bị trầm cảm sau sinh cũng có nguy cơ mắc trầm cảm cao.

Phương pháp điều trị

Trầm cảm sau sinh có thể tự khỏi, nhưng cũng có thể điều trị thành công bằng cách sử dụng thuốc kết hợp với tâm lý trị liệu. Ngoài ra, việc ăn uống, nghỉ ngơi và vận động phù hợp cũng rất quan trọng.

Tâm lý trị liệu và các cuộc trò chuyện với bác sĩ tâm lý có thể giúp phụ nữ sau sinh thay đổi cảm xúc và suy nghĩ tiêu cực. Đôi khi, việc nhập viện cũng là cần thiết đối với những trường hợp trầm cảm nặng hoặc rối loạn tâm thần sau sinh.

Ngoài ra, việc sử dụng thuốc cũng là một phương pháp điều trị hiệu quả. Thuốc ngủ được sử dụng để giúp bệnh nhân có đủ giấc ngủ và tỉnh táo tinh thần. Thời gian điều trị trầm cảm có thể kéo dài từ 1-6 tháng hoặc còn lâu hơn, tùy thuộc vào mức độ bệnh.

Phòng ngừa trầm cảm sau sinh

Có một số lưu ý quan trọng giúp phụ nữ ngăn ngừa trầm cảm sau sinh. Đầu tiên, họ nên tham gia khóa học tiền sản để chuẩn bị tinh thần và kiến thức trước khi sinh con. Ngoài ra, yêu cầu giúp đỡ từ người thân và không áp lực quá nhiều trong việc chăm sóc con cũng là điều cần thiết. Cuối cùng, không quá áp lực và tìm thời gian ngủ nghỉ hợp lý.

Trầm cảm sau sinh là một căn bệnh cần được lưu ý và quan tâm. Để ngăn ngừa căn bệnh này, phụ nữ cần đến các cơ sở y tế uy tín để kiểm tra sức khỏe trước và sau sinh. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp người mẹ lành bệnh và có đủ sức khỏe để chăm sóc con.

1