Xem thêm

Thực phẩm bổ sung dinh dưỡng cho trẻ thiếu kẽm - Điều quan trọng cho sự phát triển

Ảnh: Trẻ thiếu kẽm nên ăn gì Vai trò của kẽm đối với cơ thể Kẽm là khoáng chất vi lượng nhiều thứ 2 trong cơ thể sau sắt. Nó là thành phần chính của...

Trẻ thiếu kẽm nên ăn gì Ảnh: Trẻ thiếu kẽm nên ăn gì

Vai trò của kẽm đối với cơ thể

Kẽm là khoáng chất vi lượng nhiều thứ 2 trong cơ thể sau sắt. Nó là thành phần chính của hơn 100 enzym, có vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ. Kẽm giúp chuyển hóa năng lượng, tổng hợp protein và thúc đẩy sự phát triển hệ cơ xương và trí não. Vì thế, việc bổ sung kẽm cho bé trong chế độ ăn uống là điều cần lưu ý để trẻ phát triển tốt nhất.

Bài viết có sự tư vấn chuyên môn bởi TS.BS Phạm Thị Thu Hương, Nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế, Viện Dinh dưỡng Quốc gia; Bác sĩ Trưởng, Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng - Y học Vận động Nutrihome

Dấu hiệu trẻ thiếu kẽm

Cho đến nay chưa có chỉ số đặc hiệu phản ánh chính xác tình trạng trẻ thiếu kẽm. Tuy nhiên, trẻ thiếu kẽm thường chậm tăng trưởng nên chiều cao thấp hơn so với những trẻ khác cùng lứa tuổi.

Thiếu kẽm ở trẻ sẽ dẫn đến nhiều triệu chứng như: mệt mỏi, chán ăn, tiêu chảy kéo dài, hay bị bệnh nhiễm trùng, rối loạn giấc ngủ, tổn thương da và niêm mạc, chậm lành vết thương, viêm lưỡi, loạn dưỡng móng, rụng tóc, rụng lông...

Thiếu kẽm làm chậm tăng trưởng ở trẻ Ảnh: Thiếu kẽm làm chậm tăng trưởng ở trẻ

Nguyên nhân thiếu kẽm ở trẻ em

Theo TS.BS Phạm Thị Thu Hương, trẻ thiếu kẽm thường do các nguyên nhân: khẩu phần ăn không đủ kẽm (là nguyên nhân thường gặp nhất); trẻ thừa cân-béo phì; trẻ bị tiêu chảy kéo dài…

Bổ sung kẽm cho bé như thế nào?

Nhu cầu kẽm của trẻ thường cao hơn người lớn do tốc độ tăng trưởng nhanh và cơ thể cần tổng hợp rất nhiều protein chứa kẽm cho các phản ứng chuyển hóa, tổng hợp… Nhu cầu về lượng kẽm ở mỗi giai đoạn phát triển của trẻ là khác nhau để có thể tối ưu hóa sự phát triển thể chất và đặc biệt là chiều cao ở trẻ.

Nhu cầu khuyến nghị về kẽm (mg/ngày)

Nhóm tuổi Nam Nữ
0-5 tháng 6,6 2,8
6-8 tháng 8,3 4,1
9-11 tháng 8,3 4,1
1-2 tuổi 8,3 4,1
3-5 tuổi 9,6 4,8
6-7 tuổi 11,2 5,6
8-9 tuổi 12 6,0
10-11 tuổi 17,2 8,6
12-14 tuổi 18 9,0
15-19 tuổi 20 10,0

Ghi chú: Trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn; ** Trẻ ăn sữa công thức và bú mẹ một phần hoặc ăn bổ sung có ít phylat với dung dịch sữa khác; *** Trẻ ăn sữa công thức, thức ăn bổ sung có nhiều phylat và protein nguồn thực vật; Không áp dụng cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn.

Trẻ thiếu kẽm nên ăn gì?

Bên cạnh việc bổ sung vi chất kẽm từ sản phẩm dinh dưỡng, mẹ có thể lựa chọn thực phẩm giàu kẽm như: hàu, sò, các loại hải sản có vỏ, thức ăn từ động vật: thịt heo, bò, gà, gan... Khi ăn thực phẩm giàu kẽm cần tăng cường các thực phẩm giàu vitamin C, đồng thời giảm các thực phẩm giàu sắt, chất xơ đồng để tối ưu hóa lượng kẽm hấp thu.

Một số thực phẩm giàu kẽm

Tên thực phẩm Hàm lượng kẽm (mg)
13,4
Củ cải 11,0
Củi dừa gia 5,0
Đậu Hà Lan (hạt) 4,0
Đậu nành 3,8
Lòng đỏ trứng gà 3,7
Thịt cừu 2,9
Bột mì 2,5
Thịt heo nạc 2,5
Ổi 2,4
Nếp 2,2
Thịt bò 2,2
Khoai lang 2,0
Đậu phộng 1,9
Gạo 1,5
1,5
Thịt gà ta 1,5
Rau om 1,48

Trẻ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu để hấp thu lượng kẽm dồi dào trong sữa mẹ. Sữa mẹ có lượng kẽm dồi dào và dễ hấp thu so với sữa công thức và sữa tươi, vì vậy mẹ nên cho con bú hoàn toàn trong 6 tháng đầu và duy trì đến 24 tháng. Tuy nhiên, chất lượng sữa mẹ giảm dần theo thời gian nên mẹ cần bổ sung thêm kẽm qua thực đơn ăn uống hàng ngày cho trẻ.

Sau 6 tháng tuổi, trẻ bắt đầu ăn dặm, mẹ có thể tăng cường bổ sung các thực phẩm chứa kẽm trong bữa ăn hàng ngày cho trẻ.

Với phụ nữ mang thai, trẻ biếng ăn, chậm lớn, phụ nữ đang cho con bú có thể bổ sung thuốc chứa kẽm (sulfat kẽm, gluconat kẽm), nên uống kẽm sau bữa ăn 30 phút. Liều lượng và thời gian nên theo chỉ định của bác sĩ. Lưu ý, khi dùng cả sắt lẫn kẽm thì nên dùng kẽm trước, và sắt sau vì sắt cản trở sự hấp thu của kẽm.

Tại Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng - Y học Vận động Nutrihome, quy trình khám, tư vấn và điều trị về dinh dưỡng được xây dựng khoa học từ việc thăm khám, xét nghiệm chẩn đoán, xây dựng khẩu phần đến lên thực đơn cá thể hóa và hướng dẫn lựa chọn thực phẩm, chế biến món ăn khoa học, đơn giản góp phần rất lớn trong việc hỗ trợ điều trị tình trạng thiếu kẽm ở trẻ em, giúp con yêu phát triển toàn diện.

1