Xem thêm

Những Đặc Điểm Thú Vị Về Cây Chè | Đặc Điểm Sinh Thái – Vùng Miền

Cây chè là một trong những cây công nghiệp lâu năm mang đến giá trị kinh tế cao và lâu dài cho Việt Nam. Hiện nay, chè đang được nhiều người lựa chọn để làm...

Cây chè là một trong những cây công nghiệp lâu năm mang đến giá trị kinh tế cao và lâu dài cho Việt Nam. Hiện nay, chè đang được nhiều người lựa chọn để làm thức uống, nên chúng được trồng ở nhiều nơi, đặc biệt phát triển mạnh ở vùng trung du và miền núi. Tùy vào đặc điểm sinh thái cũng như vùng miền trồng mà cây chè sẽ có những điểm đặc trưng khác nhau. Để biết thêm nhiều điều thú vị về đặc điểm cây chè, mời bạn cùng tìm hiểu với Hiệp hội chè Việt Nam qua bài viết sau đây.

Đặc Điểm Thực Vật Của Cây Chè

Đặc điểm thực vật của cây chè Hình ảnh minh họa của cây chè phát triển mạnh, tươi mát và ngon lành.

Đặc Điểm Cây Chè Về Thân Và Cành

  • Dạng thân gỗ: Cao, to, có đường kính lớn, thân chính cao rõ rệt, vị trí phân cành cao. Cây có thể cao tới 20m tự nhiên. Đại diện cho dạng thân chè này có chè Shan và chè Assamica.

Cây chè Shan tuyết Hà Giang thân gỗ cổ thụ, to lớn nhiều cành

  • Dạng thân nữa gỗ: Cây có thể cao từ 6 - 10 m tự nhiên, có vị trí phân cành tương đối cao và thường cách 20 - 30 cm so với cổ rễ.

Cây chè Trung Quốc lá to, dạng thân nữa gỗ là đại diện của nhóm này

  • Dạng thân bụi: Thường có tán cây rộng, thấp, nhiều cành và không có thân chính rõ rệt. Vị trí phân cành thấp và các cấp gần nhau bằng nhau.

Chè dạng bụi, lá nhỏ là phổ biến ở nước ta hiện nay

Đặc điểm cây chè xét về cành: Cành chè được hình thành từ mầm dinh dưỡng, có nhiều lóng dài từ 1 - 10 cm, thường có một mầm nách và một lá. Cây chè có khả năng phân cành liên tục và không rõ rệt về cấp cành. Khi lên càng cao thì khả năng sinh dưỡng cành kém, cho kích thước nhỏ và màu nhạt hơn.

Đặc điểm của cành chè

Đặc Điểm Về Mầm Chè Xanh

Mầm sinh thực và mầm dinh dưỡng là 2 loại mầm chính của cây chè tạo ra búp, lá, cành, hoa và quả.

  • Mầm dinh dưỡng giúp hình thành và phát triển cho búp, lá và cành chè từ các loại mầm đỉnh, mầm nách, mầm ngủ gọi chung là mầm cố định và các loại mầm bất định khác.
  • Nụ, hoa và quả được hình thành từ các mầm sinh thực. Mầm này thường nằm ở nách lá thứ 3 trở xuống, có khả năng sinh trưởng tốt hơn. Mầm sinh thực thường nằm hai bên của mầm nách và có từ 2 hoặc nhiều mầm sinh thực hơn.

Đặc điểm mầm chè

Đặc Điểm Về Lá Chè

Mỗi đốt của cành chè thường có một lá và dài khoảng 3 - 15 cm. Lá có độ đậm, nhạt màu sắc và kích thước khác nhau, thường lá có màu nhạt dần khi lên cao. Lá chè có gân chính rõ từ cuốn lá ra, nhưng đến rìa lá thì không còn. Đặc điểm khác biệt dễ nhìn thấy của lá chè là hình răng cưa trên lá ở phía rìa.

Trên cành chè thường xuất hiện các kiểu lá sau: lá vẩy ốc - màu nâu, cứng và nhỏ; lá mẹ - nuôi dưỡng chồi non; lá cá - không phát triển hoàn toàn và là lá thật đầu tiên; lá thật - phát triển hoàn toàn, bình thường; tôm chè - bao bọc nhiều lá non và ở trên cùng cành.

Đặc điểm của lá chè

Đặc Điểm Về Búp Chè

Búp chè là bộ phận trên cùng của cành chè, có màu xanh nhạt và còn non. Búp có thể hình thành và phát triển tốt hơn dưới tác động của nhiều yếu tố. Các yếu tố bao gồm: kỹ thuật chăm sóc, bón phân, kỹ thuật canh tác đốn, hái, và yếu tố ngoại cảnh. Có hai loại búp chè: búp mù xòe chỉ có lá non không có tôm chè; búp bình thường có đầy đủ lá non và tôm chè.

Đặc điểm búp chè non, vươn mình đón ánh nắng

Đặc Điểm Về Rễ Cây Chè

Rễ cây chè gồm: rễ hấp thu, rễ trụ, và rễ bên. Rễ cây chè mang nhiều đặc điểm tương ứng như:

  • Rễ phát triển nhanh khi mới nảy mầm, sau đó tầm 3 tháng - 5 tháng các rễ bên phát triển và rễ trụ sẽ phát triển chậm lại. Rễ cây sẽ phát triển chậm lại khi thân lá bước vào giai đoạn phát triển mạnh.
  • Rễ hấp thu có thể nhiều hoặc ít tùy vào mạch nước và đất. Đất từ 10 - 40 cm là khu vực để phát triển rễ hấp thu.
  • Hạt giống, độ tuổi của cây, điều kiện ngoại cảnh và kỹ thuật canh tác sẽ quyết định sự phân bố của rễ phụ. Rễ cây cần nhiều chất dinh dưỡng như đạm, kali,…

Đặc điểm rễ của cây chè

Đặc Điểm Về Hoa & Quả Cây Chè

Hoa được hình thành từng chùm ở nách lá, từ những mầm sinh thực. Hoa trà thường có màu trắng, là loại hoa lưỡng tính có khoảng 200 - 400 nhị đực.

Quả cây chè có 3 ngăn, có 2 - 3 - 4 hạt. Quả chè thuộc loại quả nang và có màu xanh khi sống chuyển sang nâu khi chín. Khi chín thì các hạt cũng dễ bị bắn ra ngoài theo vết nứt của quả.

Đặc điểm về hoa, quả của cây chè

Đặc Điểm Về Hạt Của Cây Chè

Hạt chè có vỏ cứng và dày khi tách vỏ quả chè ra. Hạt chè thường chiếm khoảng ¾ khối lượng tử diệp, có hàm lượng dầu và chất béo trên 30%. Bạn nên thu hoạch sớm vì hạt chè thường chín sinh lý sau khi chín hình thái.

Đặc Điểm Sinh Thái Của Cây Chè

Đặc điểm sinh thái của cây chè

Về Thời Vụ

Đặc điểm cây chè có thời vụ được chia làm 4, mỗi mùa vụ sẽ có cách thu hoạch hiệu quả, giúp cây chè luôn phát triển và đảm bảo năng suất. Cụ thể:

  • Vụ Xuân (tháng 3 - 4): chỉ chừa 2 lá và lá cá.
  • Vụ Hè Thu (tháng 5 - 10): chỉ chừa 1 lá và lá cá.
  • Vụ Thu Đông (tháng 11 - 12): chừa lá cá vào tháng 11 và hái lá cá vào tháng 12. Ngoài ra, bạn có thể hái sát lá cá nếu muốn tạo tán từ những búp cao hơn mặt tán.

Về Chu Kỳ Phát Triển

Chu kỳ phát triển của cây chè kéo dài khoảng 3 - 4 năm và qua 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu là giai đoạn hình thành, cây non phát triển. Giai đoạn 2 là giai đoạn cây phát triển và lớn. Giai đoạn 3 là giai đoạn cây trưởng thành và già cỗi. Trong khoảng thời gian 20 - 30 năm là khoảng thời gian cây cho năng suất tốt. Chính vì vậy, bạn cần nghiên cứu, tính toán kỹ mọi yếu tố tác động đến sự phát triển của cây để đảm bảo chất lượng tốt nhất. Đến giai đoạn chè già thì người nông dân sẽ tạo ra những tán lá mới, kéo dài tuổi thọ lên 10 năm.

Về Các Yếu Tố Bên Ngoài

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây chè

  • Về Ánh Sáng: Cây thường ưa sáng khi trưởng thành. Ánh sáng giúp cây quang hợp tốt, đem lại năng suất cao. Nếu cây phải ở trong bóng râm, không đủ ánh sáng sẽ khiến lá đậm hơn, lóng dài, chồi non lâu và cành lá bị thưa. Ở vùng đồi núi cao thích hợp cho việc trồng chè vì có biên độ ngày và đêm cao, có sương mù và khí hậu thuận lợi.

  • Về Nhiệt Độ: Cây chè ưa nhiệt độ từ 22 - 28 độ C để phát triển tốt. Dưới 18 độ C thì búp non phát triển chậm, không đem lại năng suất cao. Nếu nhiệt độ cao hơn thì lá sẽ dễ bị cháy và ảnh hưởng đến sự phát triển của cây chè.

  • Về Dinh Dưỡng: Những chất dinh dưỡng như đạm, kali, lân, những chất trung và vi lượng khác rất cần thiết cho cây. Cây chè sẽ phát triển tốt và đạt năng suất cao nếu bạn bón các chất dinh dưỡng này vừa đủ và hợp lý.

  • Về Nước: Cây rất cần nước để có sức sống và phát triển. Lượng nước có lợi cho cây chè phát triển khoảng 1500 - 2200 mm.

Xem thêm: Trồng Cây Trà Xanh Tại Nhà & Kỹ Thuật Trồng Cây Chè Xanh Công Nghiệp

Các Đặc Điểm Về Vùng Miền Trồng Chè

Đặc Điểm Vùng Chè Vùng Tây Bắc

Vùng trồng chè Tây Bắc

Vùng trồng chè Tây Bắc đem đến những búp trà xanh mát và thơm ngon nhất cho người thưởng trà. Tây Bắc có điều kiện khí hậu gió mùa, mùa đông ẩm, dao động nhiệt độ ngày đêm cao, có thể có sương muối. Lượng mưa ở đây thường ít hơn các vùng khác. Khả năng sinh trưởng và đạt năng suất của chè tại vùng này phụ thuộc vào điều kiện địa lý và khí hậu.

1