Xem thêm

Lá Vối: Những Tác Dụng Thần Kỳ Và Lưu Ý Khi Sử Dụng

Hình ảnh: Tìm hiểu Lá vối - Những tác dụng thần kỳ, đặc tính và lưu ý khi sử dụng Mô tả dược liệu Lá vối Tên gọi khác: Cây Trâm nắp, Mạn kinh tử...

Lá vối - Những tác dụng thần kỳ và lưu ý khi sử dụng Hình ảnh: Tìm hiểu Lá vối - Những tác dụng thần kỳ, đặc tính và lưu ý khi sử dụng

Mô tả dược liệu Lá vối

  • Tên gọi khác: Cây Trâm nắp, Mạn kinh tử (hạt vối)
  • Tên khoa học: (Roxb.) Merr. et Perry (Eugenia operculata Roxb.)
  • Thuộc họ: Sim (danh pháp khoa học: Myrtaceae)

Đặc điểm cây thuốc

Lá vối là một loại cây than gỗ, thân cây có chiều cao khoảng 12 - 15m. Thân cây được bao bọc bởi lớp vỏ có kẻ nứt dọc, màu nâu đen. Cành cây tròn, thỉnh thoảng xuất hiện với 4 cạnh nhẵn.

Lá vối có hình trái xoan ngược hay bầu dục, màu xanh nhạt với đốm nâu. Phiến lá cứng, dai và dày. Hoa mọc thành 3 - 5 cụm trải dài trên những nách lá đã rụng. Quả có hình trứng hoặc hình bầu dục, màu tím hoa sim khi chín.

Phân bố

Cây Lá vối phân bố rộng rãi ở nhiều quốc gia thuộc Châu Á, bao gồm Việt Nam, Lào, Campuchia, Trung Quốc. Ở Việt Nam, Lá vối thường mọc hoang tại các bờ hồ, bờ suối, và cũng được trồng ở nhiều nơi để lấy lá và nụ hoa để pha trà, nấu thuốc hoặc hãm lấy nước uống. Dược liệu phổ biến tại các tỉnh Trung du Bắc bộ và miền Trung nước ta.

Tính vị và tác dụng dược lý

Theo Y học cổ truyền, Lá vối mang tính mát, vị đắng, chát và ít có độc. Mạn kinh tử (quả vối) có tính hơi hàn, mang vị cay, đắng. Dược liệu Lá vối có tác dụng chỉ dương, sát trùng, thanh nhiệt giải biểu, tiêu trệ, điều hòa bàng quang, gan và phổi. Khi sắc lấy nước đặc, dược liệu còn có tác dụng chống viêm, kháng khuẩn, giảm huyết áp do gan nóng, giảm đau, tiêu đờm bình suyễn.

Thành phần hóa học của Lá vối

Lá vối chứa các vết alkaloid, cafein, tanin, tinh dầu thơm, gallic, chất béo, sterol và tanin catechic. Ngoài ra, lá và nụ còn chứa acid triterpenic.

Tác dụng dược lý của Lá vối

Theo Nghiên cứu dược lý hiện đại

Lá vối có khả năng tiêu diệt nhiều tác nhân có hại và các loại vi khuẩn gây bệnh như vi khuẩn bạch hầu, Streptococcus, Staphylococcus, phế cầu, Bacillus subtilis, Salmonella. Do đó, nước sắc đặc của lá vối được sử dụng để điều trị những bệnh lý ngoài da như mụn nhọt, ghẻ lở. Nước sắc đặc cũng có khả năng hỗ trợ quá trình phòng ngừa và chữa trị bệnh tiểu đường nhờ ức chế men alpha-glucosidase và chứa polyphenol.

Ngoài ra, nụ vối còn chứa dưỡng chất có khả năng chống oxy hóa mạnh, tiêu diệt các gốc tự do, bảo vệ tế bào bê-ta tuyến tụy và phục hồi các men chống oxy hóa trong cơ thể. Polyphenol trong nụ vối còn có khả năng đảo ngược các tế bào ung thư đa kháng thuốc.

Theo Y học cổ truyền

Lá vối có tác dụng chỉ dương, sát trùng, thanh nhiệt giải biểu, tiêu trệ, điều hòa bàng quang, gan và phổi. Khi sử dụng lá nấu lấy nước uống hàng ngày, có thể giảm mỡ trong máu, tiêu thực, làm mát huyết và chữa cảm nắng. Uống nước Lá vối khi làm việc ngoài trời có tác dụng thanh nhiệt. Mạn kinh tử có tác dụng tán phong nhiệt, làm mát huyết và điều trị các chứng.

Cách sử dụng và bảo quản Lá vối

Liều lượng và cách dùng

  • Liều dùng trong: Sử dụng từ 6 - 20g/ngày.
  • Liều dùng ngoài: Tùy chỉnh theo từng trường hợp.

Cách dùng:

  • Sắc lấy nước uống, hãm nước sôi, nấu thành cao hoặc tán thành bột, làm hoàn, uống nước ấm.
  • Sử dụng ngoài: Giã nát đắp lên vùng da bị tổn thương hoặc chắt lấy nước cốt hòa với nước sôi hay sắc thuốc đặc để bôi lên da.

Bảo quản

Bảo quản Lá vối ở những nơi khô ráo, đựng thuốc trong hộp kín để tránh sâu bọ và côn trùng hoặc nhiệt độ quá cao.

Bảo quản Lá vối Hình ảnh: Bảo quản Lá vối ở những nơi khô ráo, đựng thuốc trong hộp kín

Bài thuốc chữa bệnh từ Lá vối

  • Bài thuốc từ Lá vối điều trị chốc đầu, lở ngứa: Nấu lá vối với nước để tắm và gội đầu.
  • Bài thuốc chữa bỏng từ Lá vối: Bôi nước sắc của vỏ cây vối lên vùng da bị bỏng.
  • Bài thuốc chữa trị viêm da lở ngứa từ Lá vối: Bôi nước sắc của lá vối lên da.
  • Bài thuốc từ Lá vối điều trị đau bụng đi ngoài: Sắc các nguyên liệu với nước và uống theo liều dùng.
  • Bài thuốc dùng Lá vối chữa trị đau bụng âm ỉ, viêm đại tràng mãn tính và thường xuyên đi phân sống: Hãm lá vối và uống nước thuốc.
  • Bài thuốc chữa đầy bụng, không tiêu bằng Lá vối: Sắc kỹ vỏ cây hoặc nụ vối với nước và uống theo liều dùng.

Bài thuốc từ Lá vối Hình ảnh: Bài thuốc từ Lá vối điều trị chốc đầu, lở ngứa

Lá vối là một dược liệu tự nhiên có nhiều tác dụng thần kỳ và lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, trước khi sử dụng, bạn nên tham khảo ý kiến ​​của chuyên gia để biết liều lượng và cách sử dụng phù hợp với từng trường hợp. Rất hữu ích khi bạn biết cách bảo quản và sử dụng đúng cách để tận dụng tối đa các lợi ích của Lá vối.

1