Dầu Tinh Luyện: Hiểu Rõ về Quá Trình Sản Xuất và Tác Động Đến Sức Khỏe

Ảnh bìa: Quy trình tinh luyện dầu thực vật Nhắc đến dầu tinh luyện, chẳng ai xa lạ với thành phần này trong ẩm thực hiện đại. Nhưng bạn đã hiểu rõ căn bản về...

Ảnh bìa: Quy trình tinh luyện dầu thực vật

Nhắc đến dầu tinh luyện, chẳng ai xa lạ với thành phần này trong ẩm thực hiện đại. Nhưng bạn đã hiểu rõ căn bản về dầu tinh luyện, từ quy trình sản xuất cho tới tác động đến sức khỏe con người? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

1. Dầu tinh luyện là gì?

Dầu tinh luyện là một chất lỏng màu vàng, đã được loại bỏ hầu hết các thành phần khác như mùi, màu sắc, acid béo, các vitamin và khoáng chất tự nhiên bằng quá trình hóa chất hoặc hợp chất hữu cơ. Sau đó, chúng sẽ được bổ sung thêm các loại vitamin hoặc các chất bổ sung như sắt, DHA.

Dầu tinh luyện có nhiều ưu điểm, như không giới hạn sử dụng hay hạn sử dụng kéo dài, không mùi, không biến đổi chất lượng, giá rẻ, tiện lợi và dễ bảo quản. Chính vì những đặc tính này mà dầu tinh luyện vẫn phổ biến, chiếm tỷ lệ trên 80% trong tiêu dùng.

2. Quy trình tinh luyện dầu thực vật

Dầu tinh luyện thường được sản xuất bằng phương pháp trích ly, sử dụng khả năng hòa tan của dầu thực vật trong dung môi hữu cơ như hecxan. Quá trình sản xuất đi qua 14 bước, trong đó có các giai đoạn cơ bản như trích ly dầu, trung hòa, rửa sạch, tẩy màu, khử mùi và ester hóa.

Quy trình tinh luyện dầu thực vật Quy trình tinh luyện dầu thực vật

Qua từng bước tỉ mỉ, dầu tinh luyện được gia công để loại bỏ các chất không mong muốn và tạo ra sản phẩm cuối cùng. Quá trình này không chỉ thú vị mà còn là một phần quan trọng của ngành thực phẩm hiện nay.

3. Ảnh hưởng của dầu tinh luyện tới sức khỏe con người

Dầu tinh luyện có thể được sử dụng không chỉ trong các liệu pháp massage hay sản xuất mỹ phẩm, mà còn trong thành phần thực phẩm. Tuy nhiên, cần lưu ý những ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

3.1 Ảnh hưởng bởi các hoá chất trong quá trình sản xuất

Quy trình sản xuất dầu tinh luyện sử dụng nhiều hóa chất độc hại như hecxan, NaOH, acid axetic, axit sunfuric, H3PO4, niken... Tuy các chất này đã được loại bỏ, nhưng vẫn có tồn dư trong sản phẩm (tỷ lệ cho phép là < 0.1%). Xút (NaOH) có thể gây viêm dạ dày, rối loạn tiêu hóa, mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Hecxan gây các triệu chứng ngộ độc mãn tính khi tiếp xúc lâu dài. Niken gây độc cho thận, gây viêm da và tiềm ẩn nguy cơ ung thư. Acid phosphoric (H3PO4) có thể phá hủy nội tạng.

3.2 Ảnh hưởng từ quá trình gia nhiệt

Trong quá trình sản xuất, dầu tinh luyện được gia nhiệt nhiều lần ở nhiệt độ cao, gây ra acid béo chuyển hóa và các hợp chất acid béo cao phân tử (trong quá trình este hóa). Cả hai loại chất này đều có tác động tiêu cực đến sức khỏe, đặc biệt là acid linolenic - một loại chất béo gây hại cho cơ thể.

3.3 Ảnh hưởng do cấu trúc của dầu bị biến đổi

Dầu thực vật tinh luyện đã biến đổi hoàn toàn cấu trúc, công thức hóa học, mùi vị và màu sắc. Chất béo tự nhiên của thực vật đã chuyển hóa thành một dạng chất béo khác. Một số tài liệu cho rằng dầu tinh luyện - một loại chất béo nhân tạo - không tồn tại trong tự nhiên, chỉ tồn tại trong cơ thể con người hiện nay. Dầu tinh luyện sau khi bị hydro hóa trong quá trình tinh luyện có thể gây rối loạn chuyển hóa lipid máu và gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe như xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành, mỡ máu, bệnh tim mạch và đái tháo đường.

4. Kết luận

Nhìn chung, qua hành trình tìm hiểu về dầu thực vật tinh luyện, chúng ta đã hiểu rõ hơn về thành phần này và tác động của nó đối với sức khỏe con người. Quy trình sản xuất cầu kỳ từ nguồn nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng không chỉ thú vị mà còn là một phần không thể thiếu của ngành thực phẩm hiện nay.

Tài liệu tham khảo

  1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8475896/
  2. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2214750016300592
  3. https://www.britannica.com/science/fat-processing/Hydrogenation
  4. https://www.washingtonpost.com/news/voraciously/wp/2020/03/09/what-you-should-know-about-oil-smoke-points-and-why-theyre-not-as-scary-as-you-might-think/
1