Ưu điểm của lá cách khi dùng trong ẩm thực

Lá cách là một loại rau phổ biến trong ẩm thực Việt Nam. Không chỉ mang đến hương vị thơm ngon cho các món ăn, lá cách còn có nhiều lợi ích cho sức khỏe....

Lá cách là một loại rau phổ biến trong ẩm thực Việt Nam. Không chỉ mang đến hương vị thơm ngon cho các món ăn, lá cách còn có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về những lợi ích đáng kể của lá cách và cách sử dụng loại rau này trong ẩm thực hàng ngày.

1. Lá cách là gì?

Lá cách, còn được gọi là lá vọng cách hoặc lá lộc cách, là một loại rau thường được dùng để xào hoặc ăn sống trong các món ăn. Lá cách có tên khoa học là Premna Integrifolia thuộc họ Hoa môi. Cây lá cách là loại cây thường xanh, cao khoảng 7m, mọc đứng, và có lá đơn nguyên. Lá cách cũng được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị một số bệnh.

tac-dung-cua-la-cach Hình ảnh: Trong Đông Y, lá cách được sử dụng như một vị thuốc chữa nhiều loại bệnh

2. Tác dụng của lá cách cho sức khỏe

Hiện nay, vẫn chưa có nhiều nghiên cứu y học hiện đại về các công dụng của lá cách. Tuy nhiên, các nghiên cứu sơ bộ đã chỉ ra rằng lá cách chứa premnin và ganiarin, hai chất có tác dụng bảo vệ gan, chống viêm và giảm đau. Lá cách cũng được sử dụng để khắc phục triệu chứng rối loạn tiêu hóa, đầy bụng khó tiêu, gan nhiễm mỡ và làm tăng huyết áp đối với người có huyết áp thấp.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng premnin và ganiarin trong lá cách cũng có chất độc, do đó, việc sử dụng lá cách cần tuân thủ đúng liều lượng và không sử dụng liên tục. Nếu muốn sử dụng lá cách như một liệu trình điều trị, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

3. Công dụng của lá cách trong y học cổ truyền

Trong y học cổ truyền, lá cách được sử dụng để điều trị một số bệnh và có nhiều công dụng khác nhau. Theo sách "Cây rau làm thuốc" của TS Võ Văn Chi, lá cách có tác dụng hỗ trợ tỳ can, làm mát gan, sáng mắt, tiêu độc, lợi tiểu, trị phù do gan, xơ gan. Còn rễ lá cách có tác dụng làm thông kinh mạch, tán ứ kết, bại liệt và trị được chứng xuất huyết não.

Dưới đây là một số bài thuốc từ lá cách theo Đông y và y học dân gian:

3.1 Phòng đau bụng, sôi bụng, tiêu chảy

Dùng lá cách ăn cùng với nem để tạo cảm giác vừa đắng nhẹ vừa thơm ngon và giúp phòng ngừa chứng đau bụng, sôi bụng, hoặc bị tiêu chảy.

3.2 Chữa viêm gan vàng da

Lá cách 40g, nhân trần 50g, diệp hạ châu 20g, cam thảo 12g. Sắc uống mỗi ngày 1 tháng, uống trong vài tuần cho đến khi các triệu chứng giảm.

tac-dung-cua-la-cach

3.3 Gan nhiễm mỡ

Lá vọng cách (làm chủ vị) 30g, lá dành dành hoặc chi tử 20g (nếu đầy bụng gia vỏ quýt lâu năm 15g), đậu đen 5g, cỏ mần trầu 10g, nhân trần 20g, râu ngô 10g. Các vị trên sao vàng hạ thổ, đổ nước vừa phải, sắc uống ấm, trước hoặc sau bữa ăn 30 phút. Bệnh cấp tính uống 20 ngày; bệnh mạn tính uống 1-3 tháng để bệnh khỏi tái phát.

3.4 Chữa đau bụng, đau quặn bụng (nhất là khi đại tiện)

Dùng 40g lá cách tươi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt, uống 2 lần mỗi ngày, trước bữa ăn khoảng 1 giờ. Uống trong vài ngày cho đến khi triệu chứng giảm.

3.5 Chữa nhức mỏi

Lá cách có tính hành khí hoạt huyết, nên uống nước sắc từ lá cách hoặc sử dụng lá cách làm rau ăn sẽ giúp giảm tình trạng nhức mỏi cơ thể do tuổi tác.

3.6 Thông tiểu tiện sạn thận

Các thuốc thông tiểu có khả năng tống những hòn sạn nhỏ. Việc trị liệu tùy thuộc loại sạn, thể tích và vị trí sạn. Trước tiên, bạn nên đi chẩn đoán và siêu âm để biết chính xác tình trạng bệnh. Trong quá trình đó, bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về việc sử dụng lá cách để hỗ trợ thông tiểu sạn thận.

Lưu ý: Các bài thuốc dân gian chữa bệnh từ lá cách chỉ mang tính chất tham khảo, trước khi sử dụng, bạn nên tham khảo ý kiến thầy thuốc Đông Y để được hướng dẫn cách dùng phù hợp.

4. Cách sử dụng lá cách trong ẩm thực

Lá cách có thể được sử dụng để nấu nước uống trà hoặc làm rau gia vị trong các món ăn. Nếu muốn nước uống ngon hơn, bạn có thể thêm một chút đường để thay đổi vị và dễ uống hơn.

Trong trường hợp muốn sử dụng lá cách tươi để nấu nước uống, bạn có thể hái một nắm lá, rửa sạch, sau đó đưa vào máy xay cùng với ít đường để làm cho nước cốt có vị ngọt hơn. Sau đó, lọc nước cốt và uống.

Vì lá cách tươi có mùi hơi hăng, bạn cũng có thể sử dụng lá cách khô. Chỉ cần lấy một ít sắc nước hoặc hãm lá cách như trà bình thường. Lá cách khô có mùi thơm và dễ uống hơn.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng lá cách thay thế nước uống hàng ngày có thể ảnh hưởng đến thần kinh giao cảm và tăng huyết áp. Theo Đông Y, lượng nước lá cách uống quá nhiều có thể gây mất cân bằng Âm Dương và gây rối loạn chức năng của tạng phủ, từ đó dẫn đến những vấn đề sức khỏe khó lường.

5. Cảnh báo cho phụ nữ mang thai

Hiện vẫn chưa có nhiều thông tin về tác dụng của lá cách đối với phụ nữ mang thai và những tác hại của loại rau này đối với sức khỏe của mẹ bầu. Do đó, nếu bạn mang thai và muốn ăn lá cách, hãy sử dụng chúng như một loại rau gia vị trong các món ăn thay vì sử dụng lá cách như một loại dược liệu chữa bệnh.

tac-dung-cua-la-cach Hình ảnh: Lá cách mang đến nhiều lợi ích cho phụ nữ sau sinh

Với phụ nữ sau sinh, lá cách có thể mang lại nhiều lợi ích như giúp chữa tình trạng da vàng, kém ăn; chữa tắc tia sữa; cải thiện tình trạng sữa ít hoặc các trường hợp tiểu tiện khó khăn. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý tham khảo ý kiến bác sĩ để sử dụng lá cách một cách an toàn và hiệu quả.

6. Sử dụng lá cách trong ẩm thực

Ngoài việc điều trị bệnh, lá cách cũng được sử dụng làm rau gia vị trong ẩm thực. Có thể kể đến các món như gỏi cá, bánh xèo và các món um lá cách như lươn um lá cách. Lá cách khi gặp nhiệt độ cao sẽ mang đến hương thơm lừng và có tác dụng khử mùi tanh của thực phẩm.

tac-dung-cua-la-cach

Nhìn chung, lá cách là một loại rau ăn được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực. Loại rau này không chỉ mang đến hương vị thơm ngon mà còn có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, trước khi sử dụng lá cách như một loại dược liệu, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để đảm bảo an toàn. Trong các trường hợp thông thường, hãy sử dụng lá cách như một loại rau ăn kèm trong các bữa ăn hàng ngày để nâng cao sức khỏe.

1